ngũ bội tử

Ngũ bội tử thường được tìm thấy trên cây sồi.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một loại côn trùng: "ngũ bội tử" là tên gọi của một loại côn trùng thuộc họ Cynipidae, sống ký sinh trên cây sồi.
   • Sản phẩm từ côn trùng: Từ chỉ cái kén hoặc tổ do ấu trùng của loài côn trùng này tạo ra trên lá hoặc cành cây sồi, có hình dạng như một quả hạch nhỏ.
   • Dược liệu: Trong y học cổ truyền, "ngũ bội tử" là một vị thuốc, thực chất là cái tổ (gall) do côn trùng gây ra, có vị chát, tính hàn, dùng để cầm máu, sát trùng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ngũ bội tử thường được tìm thấy trên cây sồi. (Loài côn trùng ngũ bội tử thường sống trên cây sồi.)
  • Ông lang dùng ngũ bội tử để bào chế thuốc cầm máu. (Ông thầy lang dùng vị thuốc ngũ bội tử để làm thuốc cầm máu.)
  • Những cái tổ ngũ bội tử trên lá cây có hình thù rất đặc biệt. (Những cái kén do ấu trùng ngũ bội tử tạo ra trên lá có hình dáng rất lạ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thu hoạch ngũ bội tử": chỉ việc thu lượm các tổ (gall) trên cây để làm dược liệu.
  • Mùa thu là thời điểm thích hợp để thu hoạch ngũ bội tử.
• "Bào chế ngũ bội tử": chỉ quá trình chế biến tổ côn trùng thành vị thuốc.
  • Ngũ bội tử sau khi thu hoạch cần được bào chế cẩn thận.

Biến thể và từ gần giống

• Mật ngũ bội tử: chỉ dịch chiết hoặc cao thuốc được điều chế từ ngũ bội tử.
• Bột ngũ bội tử: chỉ dạng bột của vị thuốc này sau khi được tán nhỏ.

Từ đồng nghĩa

• Mọt sồi: tên gọi khác cho loài côn trùng này (tuy nhiên, "mọt sồi" có thể chỉ chung các loài côn trùng hại sồi).
• Tổ côn trùng sồi: cách gọi mô tả sản phẩm do côn trùng tạo ra.

Thành ngữ liên quan

(Từ này ít xuất hiện trong thành ngữ phổ biến của tiếng Việt do là một thuật ngữ chuyên ngành.)